أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
204
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
تا چه مقدار بايد خواند ؟ سعيد جبير گفت : پنجاه آيت « 1 » . ابن عبّاس گفت : صد آيت . كعب گفت : هر كه او هر شب صد آيت از قرآن برخواند او را از جملهء قرآنخوانان نويسند آنگه وجه حكمت در تخفيف بازنمود و گفت : اين از بهر آن كرد كه دانست كه از شما زود بود كه بهرى بيمار شوند جمعى ديگر در زمين بروند از بهر تجارت و طلب مال كنند ، و جمعى از بهر جهاد كردن در راه خداى تعالى ايشان را طاقت اين تكليف نباشد بر ايشان آسان كرد و بر شما هم تا تكليف بر يك حدّ باشد . عبد اللّه مسعود گفت : هر كه چيزى از شهرى بشهرى برد و به قيمت وقت بفروشد ثواب او بنزديك خداى تعالى ثواب شهيدان باشد آنگه اين آيت بخواند [ وَ آخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ آخَرُونَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ] آنگه خداى تعالى فرمود [ فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنْهُ ] بخوانيد از قرآن آنچه آسانست . و از صادق عليه السّلام روايتست كه : [ ما تَيَسَّرَ مِنْهُ ] خشوع دل است و صفاء سرّ است ، و بپاى داريد نماز را و زكات بدهيد و بخداى دهيد قرضى نيكو ؛ مراد صدقات است و انواع برّ و معروف كه جزاء آن لازم است چون گزاردن وام [ وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ ] و پيش از آنكه بآخرت رسيد زاد از پيش بفرستيد كه آنچه از بهر خود از پيش بفرستيد آن را بنزديك خداى تعالى مدّخر يابيد بهتر از آن و بزرگتر از آن به مزد و ثواب و از خداى تعالى آمرزش خواهيد كه او آمرزندهء گناهان و بخشاينده و مهربان است جلّ جلاله .
--> ( 1 ) - گويا سعيد بن جبير - رضى اللّه عنه - اين تحديد در قرائت را از پيشوايان خود اهل بيت عصمت و طهارت سلام اللّه عليهم فراگرفته است ؛ علامهء مجلسى ( ره ) در عين الحيوة در ساقيهء هفتم از سواقى ينبوع دوم كه در شرح اين جزء از روايت است « يا اباذرّ انّ من إجلال اللّه تعالى إكرام حملة القرآن العاملين به » است گفته و همچنين در كوكب هفتم از كتاب مشكوة الانوار : « بسند معتبر از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه : قرآن عهد نامهء إلهى است بسوى بندگان ؛ پس سزاوار اين است كه هر مسلمانى در فرمان إلهى نظر نمايد و هر روز پنجاه آيه بخواند » . و نيز مجلسى ( ره ) در دو كتاب نامبرده نسبت بفضيلت مطلق تلاوت قرآن گفته : « و از حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام منقولست كه خانهء كه قرآن در آن خوانده مىشود ملائكه در آن خانه حاضر ميشوند و شياطين از آن خانه دور ميشوند و روشنى ميدهد آن خانه اهل آسمان را چنان كه روشنى ميدهند كواكب اهل زمين را ، و خانهء كه در آن قرآن خوانده نميشود و ياد خدا نميكنند در آن خانه بركت كم است و ملائكه از آن خانه دورى ميكنند و شياطين در آن خانه حاضر ميباشند » و اخبارى كه در تحريص و تأكيد بر تلاوت قرآن رسيده بيش از حدّ شمار است .